Niepodległość

 

 

Podejmował również pewne zadania związane z obronnością państwa. Zbliżająca się wojna zmobilizowała rodzinę Mościckich do działalności na innym polu. W 1917 roku pod kierunkiem Mościckiego odbyło się zebranie Ligi Niezawisłości Polskiej, konspiracyjnej organizacji, której celem była konsolidacja partii i organizacji niepodległościowych. Michalina Mościcka stała się jedną z założycielek Ligi Kobiet, a dwóch synów pospieszyło do legionów. Niepodległość Polski dostarczyła mu nowych impulsów do twórczej pracy a jego życiu niezwykłego tempa. Pod koniec roku 1919 Mościcki wybrał się w swoich sprawach do Szwajcarii. Korzystając z okazji minister robót publicznych powierzył mu misję nakłonienia Gabriela Narutowicza do porzucenia zajęć na politechnice w Zurichu i powrotu do kraju. Mościcki znał go od dawna i szanował za przymioty charakteru oraz wybitne zdolności naukowe i z misji tej wywiązał się znakomicie. I. Mościcki niejednokrotnie zwracał uwagę na trudną sytuację przemysłu chemicznego w Polsce, czemu dał wyraz w licznych artykułach. Proponował on, aby budowę przemysłu chemicznego oprzeć na krajowych surowcach w celu uniknięcia zależności od zagranicznych koncernów i ograniczenia ich udziału w polskiej gospodarce. Uważał również że największą stabilność zakładom zapewni własność państwowa oraz dobre zaplecze technologiczne skoncentrowane w jednym ośrodku badawczym. Ta propozycja znajdowała zrozumienie władz, ale nie podejmowano w tym zakresie żadnych konkretnych działań. Dlatego zdecydował się na realizację projektu za pomocą środków społecznych. 22 marca 1922 roku zarażeni entuzjazmem profesora udziałowcy spółki „Metan" przekazali jej majątek na rzecz powstałego Chemicznego Instytutu Badawczego. W statucie zapisano, że służyć ma on nie osiąganiu zysków, ale pracy twórczej na rzecz przemysłu chemicznego. W sierpniu 1925 roku rozpoczęto budowę siedziby Instytutu na warszawskim Żoliborzu, a jej oficjalnego otwarcia dokonał osobiście 14 stycznia 1928 roku Ignacy Mościcki, wówczas już prezydent Rzeczypospolitej. Instytut spełnił pokładane w nim nadzieje stając się ważnym centrum naukowym znanym nie tylko w kraju ale, i za granicą. Przez 17 lat prowadzono w nim badania m. in. nad klasyfikacją polskiego węgla. Najpoważniejszym jednak osiągnięciem było opracowanie metody produkcji syntetycznego kauczuku. Nowe wyzwanie, na miarę „problemu azotowego", stanęło przed Mościckim gdy po latach walk powstańczych i zabiegów dyplomatycznych uregulowano kwestię podziału Górnego Śląska. W granicach Polski znalazł się Chorzów z wielką fabryką związków azotowych. Niemcy rozpoczęli jej budowę w czasie I wojny licząc, że zaspokoi zapotrzebowanie ich przemysłu zbrojeniowego. Przejęcie zakładu w polskie ręce było kwestią nie tylko gospodarczą, lecz także prestiżową dla młodego państwa. Niemcy rozpętali bowiem w prasie europejskiej kampanię propagandową głosząc, że Polacy nie są w stanie sami uruchomić fabryki i utrzymać ciągłości produkcji. Rząd polski zwrócił się do Mościckiego, aby dowiódł nieprawdziwości niemieckiej tezy. Było to zadanie na miarę jego ambicji i możliwości.